Quản lý ao nuôi thời điểm giao mùa

Quay lại

Quản lý ao nuôi thời điểm giao mùa

: 3451

Nắng nóng gay gắt kèm theo những cơn mưa lớn là nguyên nhân phá vỡ hệ sinh thái môi trường ao nuôi. Cùng đó, hệ miễn dịch tôm suy yếu, giảm khả năng đề kháng, tạo điều kiện cho các loài vi khuẩn, virus gây bệnh trên tôm.

Ao chuẩn bị thả nuôi

Thực hiện đúng quy trình kỹ thuật trong cải tạo ao đã được khuyến cáo như: gia cố bờ ao chắc chắn, sên vét đầm nuôi, giữ mức nước ao nuôi ổn định. Trong quá trình cải tạo ao bằng cơ giới, máy sên bùn cần lưu ý không được để bùn tràn ra ngoài sông rạch.

Ở các ao nuôi thâm canh, thời điểm thường xuyên có mưa nên việc phơi đáy ao là không thể mà chủ yếu là cải tạo ướt. Vì vậy khó mà tiêu diệt hết mầm bệnh tồn lưu trong đất, nước khu nuôi, không tẩy dọn triệt để chất thải nên ngoài việc sử dụng vôi, trước khi thả tôm sử dụng thêm men vi sinh xử lý ao nuôi tôm để tăng cường làm sạch đáy ao và các vi sinh vật này sẽ trở thành nguồn thực phẩm sạch cho tôm giai đoạn đầu.

Cần tuân thủ đúng lịch thời vụ đã khuyến cáo và hạn chế việc thả giống gối vụ, nhất là vào thời điểm hiện nay. Đối với các vùng đang có dịch bệnh khuyến cáo người nuôi nên ngưng thả giống, khi nhiệt độ môi trường và dịch bệnh ổn định sẽ tiến hành thả nuôi.

Chọn cơ sở sản xuất giống có uy tín, lấy mẫu xét nghiệm các bệnh nguy hiểm (bệnh đốm trắng, hoại tử gan tụy cấp…) trước khi thả nuôi hoặc yêu cầu chủ cơ sở chứng minh lô tôm giống đã được kiểm dịch và có xét nghiệm. Con giống thả nuôi cần chọn đúng tiêu chuẩn, bảo đảm khỏe mạnh, không dị tật, dị hình, không mua giống trôi nổi, không rõ nguồn giống.

Thả đúng mật độ, không thả quá dày so với điều kiện đầu tư và khả năng quản lý, phù hợp với từng loại mô hình như quảng canh, quảng canh cải tiến, bán thâm canh, thâm canh…đúng theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.

Vào thời điểm này, khi thả giống có nhiều khả năng gặp mưa lớn, ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe tôm. Vì vậy, cần theo dõi thời tiết trước tại thời điểm thả một cách chặt chẽ, kỹ lưỡng. Nếu không tránh được mưa, tiến hành một số thao tác như: Rải vôi bờ ao, bật tất cả các quạt nước. Đánh thêm CaCO3 và Dolomite liều lượng 15 – 20 kg/1.000 m3. Bổ sung thêm khoáng và vitamin C tại khu vực thả. Chạy quạt nước cho đến khi hết mưa mà không cần cho ăn. Xử lý thêm vôi khoáng và gây màu nếu lượng mưa lớn.

Ao đang thả nuôi

Cho ăn: Sử dụng thức ăn phải bảo đảm chất lượng tốt như: không bị ẩm, mốc, thức ăn phải có nhãn mác rõ ràng, còn thời hạn sử dụng. Quản lý thức ăn đúng quy trình kỹ thuật, tránh hiện tượng dư thừa thức ăn. Tôm sẽ giảm ăn khi hàm lượng oxy hòa tan < 4 mg/l và không ăn lúc oxy < 2 mg/l. Khi thấy trời có dấu hiệu chuyển mưa cần phải giảm lượng thức ăn hoặc ngưng cho tôm ăn. Đến khi tạnh mưa mới cho ăn với khẩu phần thức ăn giảm 30 – 50% so với lượng thức ăn bình thường. Ngoài ra, cần bổ sung một số khoáng chất, vitamin để tăng cường dinh dưỡng, tăng khả năng đề kháng cho tôm nuôi.

pH: Cần được quan tâm hàng đầu vì đây là yếu tố dễ biến động nhất khi thời tiết nắng mưa thất thường. Tác động chủ yếu của pH là làm thay đổi độ thẩm thấu của màng tế bào dẫn đến rối loạn quá trình trao đổi muối – nước giữa cơ thể và môi trường ngoài. Nước mưa sẽ cuốn trôi phèn từ bờ ao xuống ao nuôi tôm làm pH giảm thấp, nhiệt độ phân tầng, dẫn đến hiện tượng tôm yếu, bị chết đột ngột, mất khả năng đề kháng và dễ mắc bệnh. Thường xuyên kiểm tra pH trước và sau khi mưa để điều chỉnh kịp thời. Duy trì pH ở mức thích hợp từ 7,5 – 8,5 và dao động giữa sáng và chiều không chênh lệch quá 0,5 đơn vị. Khi thấy có dấu hiệu mưa, cần rải vôi xung quanh ao tôm với liều lượng 10 – 15 kg/100m2 để hạn chế phèn rửa trôi xuống ao nuôi. Vôi sẽ giúp trung hòa axit tránh pH giảm đột ngột và giúp nước ao không bị đục sau mưa.

Độ kiềm: Độ kiềm trong ao tụt giảm làm ảnh hưởng đến quá trình lột xác của tôm, hay thường gặp hiện tượng tôm bị mềm vỏ kéo dài do độ kiềm dưới mức thích hợp. Độ kiềm thích hợp cho tôm nuôi từ 80 – 160 mg/l. Nếu độ kiềm thấp có thể sử dụng vôi Dolomite liều lượng 20 – 30 kg/1.000 m3.

Cân bằng mực nước: Đối với những ao có mực nước thấp thì chất lượng nước sẽ biến động lớn sau những cơn mưa hoặc khi trời nắng nóng gay gắt. Vì vậy, cần duy trì mực nước tối thiểu là 1,3 – 1,8 m. Ngoài ra tăng cường quạt nước trong khi mưa lớn hay khi trời nắng gắt sẽ giúp xáo trộn nước tránh hiện tượng phân tầng trong ao từ đó hạn chế những tác động xấu cho tôm nuôi. Đối với hình thức nuôi tôm quảng canh cải tiến và quảng canh, hạn chế tối đa việc sử dụng trực tiếp nguồn nước ngoài sông, rạch đưa vào vuông tôm (do nguồn nước ngoài sông, rạch độ mặn tăng cao trên 35‰), cần phải chủ động nguồn nước sạch đã qua ao lắng để cung cấp, thay nước cho vuông nuôi khi cần thiết.

Ổn định tảo: Sau khi trời mưa liên tục vài ngày, mật độ tảo thường tăng cao, màu nước thay đổi. Nguyên nhân chủ yếu thường là cho ăn thừa trong những ngày mưa. Thay tối thiểu 30% lượng nước trong ao; Hòa tan 2 – 3 kg đường cát/1.000 m2 và tạt đều ao vào lúc 9 – 10 giờ sáng; Chạy quạt nước, sục khí liên tục trong vài giờ. Bên cạnh đó, cần cho tôm ăn trễ hơn khi mặt trời mọc, lúc đó tảo bắt đầu quang hợp đảm bảo đủ oxy để tôm bắt mồi và tiêu hóa thức ăn.

Hạn chế mầm bệnh trong ao bằng cách diệt khuẩn, đặc biệt trong những trường hợp cần thiết như màu sắc tôm thay đổi xấu, tôm đóng rong, đóng nhớt, bị phồng đuôi, đứt đuôi, đứt râu. Sau đợt mưa nhiều ngày, vi khuẩn có hại gây bệnh thường bùng phát theo sự tích tụ hữu cơ trong ao. Do đó, khi thời tiết chuyển sang nắng cần diệt khuẩn để giảm mật độ vi khuẩn có hại. Sử dụng chế phẩm vi sinh lại sau 2 ngày để tăng cường vi khuẩn có lợi cho ao. Một số chất diệt khuẩn có thể ảnh hưởng đến tảo và sức khỏe tôm vì vậy, người nuôi cần lưu ý chọn loại diệt khuẩn tương đối an toàn và phải kiểm tra sức khỏe tôm trước khi sử dụng.

Nguyễn An – Báo Con tôm


Trường hợp sau khi mưa, tôm có hiện tượng bị nổi đầu và co cơ, màu sắc thay đổi, lột xác và mềm vỏ. Các biểu hiện này là do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài.

Các biến động do mưa gây nên như:

  • Nhiệt độ nước, oxy, pH, độ kiềm và độ mặn giảm đột ngột;
  • Các chất thải hữu cơ tạo ra nhiều hơn và tích tụ nhiều hơn dưới đáy ao;
  • Ao nuôi bị sập tảo;
  • Gió mạnh có thể khuấy đảo chất hữu cơ và bùn đáy ao lên tầng trên;
  • Nồng độ khí độc như H2S, NH3 và NO2 sau đó được tạo ra nhiều hơn;
  • Các nhóm vi khuẩn bất lợi gây bệnh sẽ thay thế các nhóm vi khuẩn có lợi;
  • Tiếng ồn trong lúc mưa làm tôm stress;
  • Tôm lột xác nhiều bởi pH, nhiệt độ, độ mặn và tảo tàn đột ngột làm thay đổi hàng loạt yếu tố môi trường…

Để khắc phục hiện tượng trên:

  • Cần tăng nồng độ oxy lên 20% so với lúc bình thường.
  • Có giải pháp đưa bớt nước mưa tầng mặt ra ngoài.
  • Kiểm tra pH thường xuyên trong lúc mưa để theo dõi. Nếu pH giảm thì phải bón vôi trên bờ, đánh thêm Dolomite hoặc CaCO3.
  • Sau mưa, nước ao thường bị đục, độ kiềm có thể bị giảm do các chất hữu cơ, hạt sét bị nước mưa cuốn trôi từ trên bờ xuống. Cần kiểm tra lại, trường hợp giảm thì khắc phục bằng cách sử dụng muối vô cơ như nhôm sunfat [Al2(SO4)3] để tạo kết tủa và lắng tụ hay thạch cao với liều lượng 30 kg/1.000 m2 và lặp lại 2 – 3 lần. Cùng đó, dùng Dolomite liều lượng 10 – 20 kg/1.000 m3 xử lý từ từ cho đến khi độ kiềm đạt ngưỡng cho phép.
  • Ngoài ra, cần kiểm tra các yếu tố khác như lượng khí độc trong ao để có biện pháp xử lý kịp thời. Ngừng cho ăn trong khi mưa, cần bổ sung thêm vitamin C, khoáng vào thức ăn, kết hợp bổ sung khoáng và Kali vào trong nước.

Ban KHKT Báo Con tôm

 

 

 

 

Chia sẻ

Quay lại